در حالی که بسیاری از کشورهای دنیا از زغال سنگ به عنوان یکی از منابع اصل انرژی استفاده و حتی واردکننده این سوخت هستند، اما در کشور ما هنوز الگوی استفاده از این سوخت در صنایع و محلهای مورد نیاز شکل نگرفته و این در حالی است که بخش قابل توجهی از سوخت و انرژی صنعتی کشورهایی مثل چین، هند، پاکستان و حتی ترکیه از زغال سنگ تامین میشود و همین موضوع نشان میدهد که این سوخت هم یک منبع قابل توجه انرژی است و هم میتواند به عنوان سوخت قابل اتکا در شرایط خاص مانند جنگها و بحرانهای انرژی مورد استفاده قرار گیرد.
در این رابطه سعید صمدی – دبیر انجمن زغال سنگ ایران – در توضیح مزیت های بهره برداری از زغال سنگ در کشور و ابعاد پیرامونی از جمله جایگزینی در شرایط خاص گفت: بحث جایگزینی زغال سنگ با دیگر منابع انرژی در صنایع یکی از موضوعات مهم و استراتژیکی است که در بیشتر کشورهای جهان رخ داده است. برای مثال تجربه جنگ فعلی رمضان در منطقه خلیج فارس نشان داد که قیمت انرژی به طور چشمگیری در جهان با افزایش روبرو شده؛ به طوریکه قیمت گاز با افزایش ۴۰ درصدی و حتی بیشتر از ۴۰ درصدی در سطح دنیا روبرو شد.
وی افزود: در همین حال نیز قیمت جهانی زغال سنگ تا مرز ۳۵ درصد افزایش یافت؛ چراکه زغال سنگ یک سوخت و منبع انرژی با قابلیت ذخیره سازی بالا و هزینه کم است؛ به عبارتی میتوان زغال سنگ را به هر میزان و تا هر مدتی ذخیره کرد و از تشکیلات مربوط به ذخیره سازی گاز و نفت نیز برخوردار نیست و همین مسئله زغال سنگ را به یک سوخت استراتژیک در شرایط بحرانی بدل میکند.
دبیر انجمن تولیدکنندگان زغال سنگ ایران خاطرنشان کرد: کشورها میتوانند حتی به میزان مصرف چندین سال زغال سنگ خود را ذخیره سازی کنند و زمانی که بحران انرژی در جهان رخ میدهد، بلافاصله به مصرف زغال سنگ رو می آورند؛ چراکه یک دارایی قابل اتکا در شرایط بحرانی در تمام جهان است و بسیاری از کشورهای صنعتی بزرگ از قبل و در گذشته، ظرفیتهای لازم برای استفاده از سوخت زغال سنگ در صنایع خود را ایجاد کردهاند.
صمدی ادامه داد: طبق آمارهای جهانی، امروز نزدیک به ۹۰ درصد از فولاد دنیا از طریق سوخت زغال سنگ تولید میشد و حتی بیش از ۹۰ درصد از تولید سیمان در سطح جهان نیز از طریق زغال سنگ است در حالی که در کشور ما عمده سوخت تولید سیمان از طریق گاز و مازوت است و اصلا در سایر کشورهای دنیا از گاز برای سوخت در تولید سیمان استفاده نمیشود چراکه صرفه اقتصادی ندارد و این نشان میدهد که ظرفیت تولید و استفاده از زغال سنگ در دنیا ایجاد شده و در شرایط بحران و اضطرار کشورها هم از بحران سوخت بیمه هستند و هم در شرایط خاص میتوانند سوخت خود را جایگزین کنند.
وی گفت: اما متاسفانه در کشور ما و تا امروز زیرساختهای مناسب برای این موضوع ایجاد نشده و ظرفیت سازی در حوزه بهره برداری از زغال سنگ شکل نگرفته و با وجود برخورداری از منابع قابل توجه زغال سنگ در کشور اما عملا هم صنایع و هم تمام کشور از مزیتهای این منابع بهره چندانی نبردهاند و همه این مسائل بیانگر یک زنگ خطر است.
دبیر انجمن زغال سنگ در پایان تاکید کرد: طبق پیش بینیهای جهانی زغال سنگ تا سال ۲۰۵۵ و نهایتا تا پایان دهه ۶۰ قرن حاضر، یک سوخت قابل اتکا و منبع انرژی قابل توجه است که از نظر قیمتی بسیار به صرفه بوده و دیگر سوختها نمیتوانند با آن رقابت کنند؛ بنابراین باید در این حوزه، هرچه زودتر ظرفیت سازی ایجاد شود تا در شرایط بحران به عنوان یک منبع استراتژیک بتوان بر روی آن حساب ویژه باز کرد و از بحرانها به خوبی عبور کرد.